Fraude: Honderden Belgen in Turkije opgelicht met appartementen

Hoe de droom van Tennis Resorts met Sabine Appelmans uiteenspatte.

Een paar honderd Belgen, die in de buurt van het Turkse Antalya een appartement kochten, zijn opgelicht. Tientallen miljoenen euro spaarcenten dreigen in rook op te gaan. Een hallucinant verhaal dat begon met voormalig tennisster Sabine Appelmans, die ook al bij de neus werd genomen.

Het stond recent nog in een aantal dagbladen: almaar meer Belgen kopen een appartement of villaatje in Turkije. Het is er vele maanden per jaar lekker weer, en in de winter is het in districten als Antalya en Alanya zacht. Ideaal om te overwinteren. Bovendien zijn de prijzen voor vastgoed goed betaalbaar. De prijs-kwaliteit zit snor. De prijzen stijgen en dat zullen ze volgens de gespecialiseerde vastgoedkantoren nog een jaar of vijf doen. Wie nu koopt, heeft over enkele jaren dus een meerwaarde. Het appartement of de villa kan ondertussen verhuurd worden, wat ook mooi meegenomen is. Voeg eraan toe dat de registratierechten van 3% een stuk lager liggen dan bij ons, en dan lijkt investeren in Turks vastgoed een slimme belegging. Als men de verkopers mag geloven, gebeurt het kopen van een huis in Turkije ongeveer zoals bij ons. Enig verschil: de notaris speelt een wat minder belangrijke rol. Maar geen nood.

Investeren in Turkije is veilig. “Veilig? Mijn oor!” fulmineert John die zich in Turkije serieus in de luren heeft laten leggen. We noemen hem John omdat hij niet graag bij naam met zijn miserie naar buiten wil komen. Zoals de zaken er nu uitzien, is hij zowat 100.000 euro kwijt aan een appartement dat hij kocht in nieuwbouwproject Tennis Resort I, een complex van 520 appartementen nabij Antalya. Zijn eigendomsbewijs werd ondanks aandringen maar niet afgeleverd. Daar was een uitleg voor, vertelde men aan John. Door een nieuwe vastgoedwet in Turkije hadden de registratiekantoren een hopeloze achterstand opgelopen bij het afleveren van eigendomstitels. Hij moest nog wat geduld hebben. Hij kreeg alvast wel de sleutel en richtte dus het appartement in.

Maar wat blijkt nu? Zijn appartement werd door de ontwikkelaar achter zijn rug een tweede keer verkocht, deze keer aan een Turkse vrouw. En die kreeg wél een eigendomsbewijs. John is niet alleen. Nog honderd andere kopers, onder wie een veertigtal Belgen, maakten net hetzelfde mee.

Voor de 420 andere appartementen werden wel eigendomsbewijzen afgeleverd. Voorlopige eigendomsbewijzen, weliswaar. Zolang het complex niet volledig is afgewerkt, mogen ze het appartement niet betrekken. Het ziet er slecht uit voor die kopers. De projectontwikkelaar zegt dat hij geen geld meer heeft. Er is geen water, geen elektriciteit, de wegen zijn niet aangelegd, de zwembaden niet afgewerkt, et cetera. Ondertussen levert de Turkse overheid geen attest af dat de appartementen bewoonbaar zijn.

Projectontwikkelaar Antalya Investment Company startte in de buurt met de bouw van een tweede complex: Tennis Resort II, goed voor 200 appartementen. De kopers ervan zijn nog verder van huis. Van het tweede vakantieoord is alleen de ruwbouw gezet. Het geld is op. Turks vastgoed, een veilige belegging? Een paar honderd Belgen weten nu wel beter.

[asset|aid=2660|format=image|formatter=asset|title=app01.jpg|width=470|height=352|resizable=true|align=none]

Sabine Appelmans als lokeend
Het was begin 2006 toen een aantal Vlaamse kranten het verhaal brachten van de nieuwe plannen van Sabine Appelmans. Ze vertelde dat ze een contract had getekend met de Vlaamse vennootschap Azur Investment Company om gedurende vijf jaar vijf keer per jaar tennisstages te geven in Antalya. In het Antalya Tennis Resort I, later ook nog in het Antalya Tennis Resort II. Azur IC, een vennootschap die op dat moment overigens nog niet eens was opgericht, presenteerde zich in dezelfde artikelen als een van de drie aandeelhouders van Antalya Investment Company, de Turkse vennootschap die de projecten zou ontwikkelen.

“Ik liep al langer met dat idee rond”, vertelde Appelmans. “Buitenlandse ex-tennissters doen dit al langer. Zelf ben ik altijd van plan geweest binnen het tennis actief te blijven. Alleen: liever niet het hele jaar door. Die tennisstages zijn dus ideaal. Een combinatie van zon en vakantie – en als ik er stages ga geven, kan mijn gezin mee.”

“Met tennisvakanties alleen zullen we er niet komen, maar Sabine Appelmans vormt wel een mooi uithangbord om ons vakantieconcept aan de man te brengen”, voegde Jan Colson van Azur IC er fijntjes aan toe. En inderdaad. Op de promotiefolders en op de website van Azur IC werd prominent uitgepakt met Appelmans. “Je kan onze appartementen kopen voor eigen gebruik of om te verhuren, bijvoorbeeld aan klanten van Sabine Appelmans' tennisstage”, aldus Colson.

Zo werd ook de aandacht van John getrokken: “U moet de aandacht niet te veel op Appelmans vestigen. Zij heeft helemaal niets met de fraude te maken. Eigenlijk is ze zelf gedupeerd. Van die stages is nooit wat in huis gekomen. Ze heeft haar naam geleend aan bedriegers. Dankzij Appelmans hebben ze van hun complexen een themaproject gemaakt, wat appartementen dan ook extra aantrekkelijk maakt.”

Uiteraard was de betrokkenheid van Appelmans voor John niet de voornaamste reden om over te gaan tot de aankoop van een appartement. Het zou een mooi complex worden. De prijs was oké. Dit was een interessante belegging. De promotiebrochure oogde fraai en straalde serieux uit. Er was ook een mooie website met plannen en foto's. Die bewuste website was overigens tot vorige week op het net te vinden, maar toen verdween het plotsklaps. Omdat men nattigheid voelt, nu de eerste klachten bij de politie zijn binnengekomen?

62.000 euro, op plan
John en zijn vrouw kochten hun appartement op plan, een ruim appartement met drie slaapkamers waarvoor ze 62.000 euro betaalden. Het contract werd afgesloten met Azur IC en ook de koopsom ging naar deze firma. Alles ging via de bank, daar heeft John de bewijzen van. De laatste schijf moest hij in het zwart betalen, maar dat weigerde hij. “Ik ben niet gek, hè. Een deel leenden we bij de bank”, zucht John. “Het komt er nu nog bij dat wij tien jaar moeten betalen voor iets wat we kwijt zijn en misschien nooit meer terugkrijgen.”

De contactpersonen bij Azur IC waren David Wellens en Jan Colson, de man die naast Appelmans interviews had gegeven. Ze baten allebei makelaarskantoren uit in Limburg. Ze zijn twee van de vier oprichters van Azur IC. De derde oprichter is Johan Paelinck, een makelaar die gevestigd is in Spanje en daar appartementen van de twee tenniscomplexen aan de man bracht. “De enige serieuze persoon in het spel,” weet John. De vierde was de Turk Ismayil Güney, de vertegenwoordiger van het Turkse bouwbedrijf Uzas dat de vakantieoorden zou gaan bouwen. Uzas was ook een van drie aandeelhouders van Antalya IC. De andere aandeelhouders zijn het Spaanse bedrijf van Paelinck en Azur IC. Niet zozeer Ismayil Güney verdient hier bijzondere aandacht, maar wel zijn familielid Mehmed Güney (40). Die kennen we in ons land van een aantal overigens weinig succesvolle handelszaken in tapijt en binnenhuisinrichting. Een van die bedrijven, Woonplaneet in Kampenhout, heeft inmiddels al 13 dagvaardingen van de RSZ op zijn palmares en sloot volgens de laatst neergelegde jaarrekening met een aanzienlijk kastekort van 1,7 miljoen euro. Linke soep is dat en zeer slecht nieuws voor Fortis, dat aan Woonplaneet een hypotheeklening van bijna 2 miljoen euro gaf.

Mehmed Güney ligt allang niet meer wakker van Woonplaneet. Zijn grote slag sloeg hij immers in Turkije, waar hij optrad als de grote patron van Uzas. Maar hij was méér dan dat, zo ontdekte John. Güney had overal de touwtjes stevig in handen. Dus ook bij Antalya IC. “Güney is de enige die een volmacht heeft op de rekeningen van Antalya IC”, zegt John. “Noch Colson, noch Wellens hebben ooit toezicht gehouden op de bouwwerken, laat staan op de geldstromen. Niets, helemaal niets. Ze mochten kennelijk niet. En konden niet. Weet u hoe ik zoiets noem? Criminele nalatigheid!”

“Bij het ondertekenen van het koopcontract met Azur IC betaalden we nog eens 2.000 euro voor een beëdigde vertaling van het contract en voor de registratie ervan in Turkije”, gaat hij verder. “Dat is nooit gebeurd, zo heb ik ondertussen in Turkije ontdekt. Volgens mij is van geen enkele koper het geld besteed voor de vertaling en registratie. Dat is 520 keer 2.000 euro rechtstreeks in de pocket. Kan u tellen? Dat is één miljoen euro, hé. Wraakroepend. Ik ken heel wat kopers die hun registratie zelf zijn moeten gaan regelen, met een Turkse advocaat.”

[asset|aid=2661|format=image|formatter=asset|title=app02.jpg|width=470|height=354|resizable=true|align=none]

De Turkse tapu's
Wie in Turkije vastgoed koopt, moet naar het zogeheten tapukantoor. Tapu is Turks voor eigendomstitel. Buitenlanders krijgen zo'n tapu pas nadat het Turkse leger toestemming heeft gegeven. “Het leger levert een soort veiligheidsattest af”, weet John. “En daar moet je best lang op wachten. Turken moeten geen toestemming vragen van het leger, die krijgen zo een tapu.” Bij de bouw van het Tennis Resort I verliep het als volgt. John: “Mehmed Güney is met zijn plannen naar de gemeente gegaan en daar hebben ze hem blanco tapu's klaargemaakt, één tapu per appartement op het plan. De tapu's van vier van de dertien blokken waren bestemd voor de eigenaars van de grond. Hun grond zou dus betaald worden met appartementen, met tapu's. Ook voor de andere blokken had hij tapu's. Die zou hij dan uitreiken aan de kopers die er op hun beurt mee naar het tapukantoor konden gaan. En zo is het aanvankelijk ook gegaan. Zo zijn er zowat 420 tapu's uitgereikt, aan mijn broer bijvoorbeeld. Maar veel is hij daar vandaag niet mee.

»De afgeleverde tapu's zijn rode tapu's. Dat zijn voorlopige eigendomstitels. Je hebt ook blauwe tapu's, de definitieve. Die krijg je pas nadat de gemeente een iskan heeft uitgereikt. Een iskan is een attest waarmee het complex bewoonbaar wordt verklaard, leefbaar dus. Het project moet dus zijn afgewerkt, er moeten keuringen gebeuren, bijvoorbeeld van de liften. Er wordt onderzocht of alle sociale bijdragen zijn betaald. Zijn ze dat niet, dan wordt er geen iskan afgeleverd. Hoewel. In Antalya lopen momenteel vier rechtszaken over fraude met iskans.

»Die iskan is voor het Tennis Resort I nog steeds niet afgeleverd. Kan ook niet. Uzas heeft gigantische achterstallen bij de RSZ en het vakantieoord is nog maar voor 90% afgewerkt. Zonder water en elektriciteit kan je er niets gaan doen, hè. Je kan het niet betrekken, ook niet verhuren, laat staan verkopen. Wat ben je dan met die tapu? Niets, toch? En het ziet er vandaag niet naar uit dat het project ooit wordt afgewerkt. Dan zijn ook die 420 zwaar gedupeerd.”

Kafka, in het kwadraat
Het verhaal van John is nog erger. Hij is een van de kopers die nooit een tapu in handen kregen. Wat volgt, gelooft u niet. “Het was altijd wel iets, maar de tapu kwam eraan, verzekerden ze. Ik moest gewoon wat geduld hebben. Wat kon ik anders doen?” begint zijn bloed te koken. “Ik vertrouwde het wel. We gingen vorig jaar in oktober naar ons appartement om het in te richten. Wij kregen meteen de sleutel. We zijn twee weken in Turkije gebleven, kochten meubels, een servies... Heeft ons in totaal nog eens 20.000 euro gekost”, vertelt John terwijl hij op zijn mobieltje foto's laat zien. Inderdaad, leuk ingericht. Een fraai optrekje.

“Ik zag ook wel dat de werken aan het complex vertraging hadden opgelopen. De oplevering had moeten gebeuren op 1 maart 2008. Er was dus al een vertraging van zeven maanden, maar ik moest me geen zorgen maken. Het kwam wel voor mekaar.”

Maar dan, de donderslag bij heldere hemel. Terug in België krijgt John een telefoon. Of hij dringend bij Azur IC langs kon komen? Hij gelooft er zijn oren niet. “Bleek dat meneer Güney de verkoopcontracten voor honderd appartementen eenzijdig had opgezegd, dus ook het mijne. Opgezegd, zomaar. Nog sterker. Mijn appartement had Güney doodleuk doorverkocht aan een Turkse koopster. Die had de tapu op mijn appartement gekregen en was daarmee naar het tapukantoor gestapt. Ik heb verdomme de sleutel, ik kan bewijzen dat ik de meubelen heb betaald, ik heb bewijzen van de bank, noem maar op. Maar ons appartement staat nu geregistreerd op naam van een Turkse. Hier staan we dan. En zeggen dat het allemaal al was gebeurd vooraleer we naar Turkije reisden om het appartement in te richten. Het appartement was dus al verkocht. En dat wisten ze hier, maar ze durfden het nog niet te vertellen. Kortom, die smeerlappen wisten dat mijn appartement was verkocht, ze gaven mij een sleutel en ze lieten het mij nog eens inrichten ook.”

John reisde onlangs terug naar Turkije en trok op onderzoek. Hij deed onthutsende ontdekkingen. Kafka op z’n best. “De bouwkost van een appartement bedroeg slechts 40.000 euro, lang niet wat ik had betaald. Er is dus veel geld in de zakken verdwenen. Na een tijd echter was het geld op voor de verdere afwerking. En zo is Güney de honderd tapu's die hij nog niet had uitgereikt, gaan verkopen. Aan kennissen, vrienden, familie. Met andere tapu's is hij naar de bank gegaan voor hypotheekleningen. Allemaal om vers geld op te halen. Volgens mij gaat het om 7 tot 10 miljoen euro. Van een verdere afwerking van het domein zie ik echter niets. De werken liggen stil. Waar is dat geld dan naartoe?”

»Ik heb ook ontdekt dat mijn koopcontract nooit is vertaald, laat staan geregistreerd. En kennelijk heb ik daar in Turkije geen poot om op te staan. Er is op mijn appartement een tapu uitgereikt en ik kan met mijn Belgisch contract komen vertellen wat ik wil. Buitenlanders zijn niets in Turkije. Ja, een stuk str... .”

[asset|aid=2662|format=image|formatter=asset|title=app03.jpg|width=470|height=353|resizable=true|align=none]

Reddingsplan of afpersingsplan?
John kan Güney ontmoeten. Dat wordt geen fijn gesprek. De man zegt dat hij bankroet is, dat miljoenen euro vanuit België nooit naar hem zijn doorgestort. “Maar mijnheer heeft wel een reddingsplan”, fulmineert John. “Als de kopers samen hem nog eens 5 miljoen euro geven, kan hij het afwerken. Dat is volgens hem geld dat door Azur IC nooit is doorgestort. Als we het verschil bijpassen, dan wil hij onze tapu alsnog afleveren. Kan u zich dit inbeelden? Gewoon onvoorstelbaar.”

»Dit is een gigantische zaak van zuivere oplichting, een combinatie van complete wanorde in België en pure fraude die alleen maar mogelijk was dankzij de Turkse wetgeving. Güney loopt daar doodleuk rond en niemand die hem blijkbaar wat kan maken. Hij woont er in een versterkte burcht, loopt rond met bodyguards, draagt een wapen dat hij geregeld ook laat zien en waarmee hij ook mensen afdreigt. Hij heeft een yacht en rijdt rond in zijn sjieke Porsche Cayenne. Grootheidswaanzin ten top. Met onze centen!”

Wat John ook nog ontdekte, was dat fondsen bestemd voor Tennis Resort I werden gebruikt voor de opstart van het tweede project in de buurt, Tennis Resort II. Hij ging er een kijkje nemen. Wat er staat, is ruwbouw. Niets meer. De werken liggen stil, er gebeurt niets meer. “Nog eens bij de 200 mensen die zijn opgelicht. Ik ken een dame die op plan zeven appartementen heeft gekocht en een man die er zelfs tien kocht. Mooie investering, niet?”

Een aantal Belgische gedupeerden stapte ondertussen naar de politie. Er is ook een groepering in de maak. John: “We zullen samen een Turkse advocaat onder de arm nemen, maar of dat helpt? Allicht worden ook in Turkije klachten neergelegd. Wat er vooral moet gebeuren, is dat er druk wordt uitgeoefend op de Turkse autoriteiten. Hun systeem leidt gewoon tot fraude. Niet dat het telkens zo is, maar in ons geval was het dus wel perfect mogelijk.”

John kent meerdere van de opgelichte Belgen, maar hoeveel Belgen zijn bedrogen, weet hij niet. “Dat weten ze bij Azur IC, maar die weigeren het te vertellen. Ik weet dat er in Spanje een negentigtal kopers waren. Het leeuwendeel van de appartementen is aan Belgen verkocht. De twee resorts samen zijn goed voor 720 appartementen. Trek er de Spanjaarden van af, en een aantal Nederlanders, en u kan rekenen. Het gaat hier om veel Belgen, zeg maar honderden.”

Die dreigen samen heel veel spaarcenten kwijt te spelen aan het Turkse avontuur. Berekend aan het bedrag van 62.000 euro dat John betaalde, gaat het om nagenoeg 45 miljoen euro. Sommige kopers betaalden minder dan John, anderen meer. Het juiste bedrag kunnen alleen speurders achterhalen, maar dat het om om tientallen miljoenen euro gaat, staat wel vast. Daarvan een paar miljoen op zak steken, is voor een oplichter een koud kunstje.

Tekst: René De Witte, Saskia Van Nieuwenhove

[asset|aid=2663|format=image|formatter=asset|title=app04.jpg|width=470|height=353|resizable=true|align=none]

Bart Staes vraagt onderzoek

Bart Staes (Groen!) heeft als lid van het Europees Parlement het probleem van de gedupeerden ter harte genomen. In een brief gericht aan de Belgische ambassade in Ankara, aan minister van Buitenlandse Zaken Karel De Gucht en aan Europees Commissaris voor Uitbreiding Olli Rehm vraagt Staes om de fraudezaak te onderzoeken en het dossier aan te kaarten bij de Turkse autoriteiten. Hij vraagt ook dat de gedupeerden de nodige ondersteuning zouden krijgen bij het zoeken naar hun recht. Staes haalt tot slot een heikel punt aan, namelijk dat de fraudezaak in Antalya vragen doet rijzen over de mogelijke toetreding van Turkije tot de Europese Unie.

‘Deze week (vorige week; red.) bezoekt de Turkse premier Recep Tayyip Erdogan de Europese instellingen in Brussel om de toetredingsonderhandelingen een nieuwe impuls te geven’, schrijft Staes. “De nieuwe Turkse onderhandelaar Egemen Bagis, die de premier vergezelt, verklaarde tijdens een recente persconferentie: 'Turkey will be an honourable member of the European Union and not the sick man of Europe'. En eervol lid van de EU zal in deze optiek alleszins een maximale rechtsbescherming en rechtszekerheid moeten kunnen bieden aan buitenlandse investeerders, of het nu gaat om private bedrijven of individuele burgers. Het lijkt me ook noodzakelijk na te gaan in hoeverre de Turkse wetgeving inzake eigendomsrecht (tapu) in overeenstemming is met de Europese rechtsnormen.' (RDW/SVN)

“Bespreek dat met onze raadsman” (klik...)

We hadden uiteraard graag een reactie gehad van AIC, dus belden we naar Jan Colson, de man die eerder samen met Appelmans het groots opgezette project in de pers uit de doeken deed.
We horen dat er daar in Turkije problemen zijn.
JAN COLSON: (argwanend) “Dat klopt.”
Serieuze problemen?
COLSON: “Serieuze, ja.”
Zoals?
COLSON: “Dat zal ik u niet aan de telefoon vertellen. Ik wil dat wel eens goed uitleggen, maar niet aan de telefoon. Als ik u dat aan de telefoon vertel, weet ik dat mijn woorden achteraf twintig keer worden verdraaid worden. Ik ken dat.”
Jamaar, we horen dat er klachten zijn bij de politie.
COLSON: (kortaf) “Kijk, we zijn serieuze makelaars en volop naar een oplossing aan het zoeken. Als er sommigen zijn die denken dat ze de oplossing via de pers zullen vinden, dan dragen zij een enorme verantwoordelijkheid, want dan is er nog een veel groter probleem.”
Bent u door uw Turkse partner zelf in het zak gezet?
COLSON: (bitsig) “Ik wil u verwittigen. Als u over deze zaak schrijft, dan zorgt u voor nog meer onrust en draagt u zelf de verpletterende verantwoordelijkheid dat 400 gedupeerden nog meer zullen gedupeerd zijn dan nu. U mag dit verder met onze raadsman bespreken, goed?”
Oké, wie is...
Klik...

De lijn wordt verbroken. In goede tijden zijn tongen vaak losser dan in kwade. De heer Colson bevestigde wel dat er 400 gedupeerden en serieuze problemen zijn. En dat er naar een oplossing wordt gezocht. Laten we duimen. (RDW/SVN)