Keizer zonder kleren: Bastiaens in opspraak

29 sep '08 in Actua door René De Witte

De Kempenaar Gaston Bastiaens was jarenlang algemeen directeur van L&H, tot hij in augustus 2000 ontslag nam (moest nemen). De speurders hoorden, lazen en ontdekten minder leuke zaken over hem.

 

Over Gaston Bastiaens is het minste wat men kan vertellen dat hij een wonderbare techneut. Deze burgerlijk ingenieur startte zijn carrièrere bij Philips waar hij directeur was van de fabriek van Hasselt en in die functie zonder enige twijfel mee aan de basis ligt van het wereldwijde succes van de compact disc (CD). Bastiaens dacht toen al verder. Hij droomde van een optisch schijfje, even groot als een cd, met daarop bewegende beelden en interactief te bedienen. Zo ontstond de interactieve compact disc, kortweg cd-i, en in het verlengde de cd video, met daarop films en videoclips. Het concept was prachtig, maar de cd-i zou een roemloze dood sterven, maar zonder cd-i zouden we waarschijnlijk nooit - of pas later - PlayStation hebben gekend.

 

Van Philips vertrok Bastiaens naar Apple in Californië waar hij de ontwikkeling van Newton voor zijn rekening nam, de allereerst pda op de markt. Een prachtding, maar helaas voor Bastiaens waren de tijd en de markt nog niet klaar voor Newton. Toen stapte hij over naar het Amerikaanse bedrijf Quarterdeck waar hij voor het eerst een baan kreeg als ceo, grote baas dus. Met een rist overnames was Quarterdeck voor Bastiaens een soort algemene repetitie alvorens naar L&H te gaan. De passage van Bastiaens bij L&H wordt er één van een eindeloze reeks overnames die meestal betaald werden deels in contanten, deels in aandelen van L&H. Het was daarom van levensbelang dat de koers van het aandeel op peil bleef en liefst nog hoger gingen. De koersen volgen de resultaten en om die resultaten op niveau te houden werd vanaf 1998 dan ook vrij creatief omgesprongen met de omzetboekingen. In Vlaanderen leeft bij velen nog steeds de perceptie dat de alchemist van het creatieve boekhouden Pol Hauspie moest geweest zijn. Had Hauspie voor L&H immers niet een boekhoudkantoor gehad?

 

'Onze story slaat aan'
Volgens het gerecht was echter ook Bastians niet vies van betwistbare operaties, iets wat hij steeds is blijven ontkennen. Een feit is zeker. Rond 1999 is Bastiaens binnen en buiten L&H niet langer een onbesproken figuur. Buitenshuis zijn er een aantal financiële analisten die hem rauw lusten. Wanneer een analist op een dag bijkomende uitleg vraagt over cijfers, antwoordt Bastiaens dat hij de man een rekenmachientje zal nasturen. Niet echt een uitspraak om sympathie te kweken. Bastiaens kon moeilijk om met kritische vragen en opmerkingen. Omdat hij wist dat L&H de boel voor een stuk belazerde? Volgend mailverkeer tussen Bastiaens en Lernout zegt wel een en ander.

 

GASTON BASTIAENS: “Onze story slaat aan ... Misschien kunnen we in staat zijn om de waarde van de stock (het aandeel) gezien het momentum een tijd op peil houden, maar vroeger of later (en ik denk vroeger) gaat er iemand roepen: de keizer heeft geen kleren.”

JO LERNOUT: “Laten we anderzijds ook nuchter blijven ... Met ... (de intrede van Intel en de overname van Dictaphone; redactie) bereiken we sneller ons doel van een hoge valuation (beursnotering) en is het niet nodig te tonen aan Wallstreet hoezeer ons achterste pijn doet van de verkrachting. We worden verkracht, maar er komt snel een blozende baby uit ...“

 

'You are my hero'
Inderdaad. L&H zal voor de zomer van 2000 twee grote Amerikaanse overnamen doen: het medische transcriptiebedrijf Dictaphone en grote concurrent Dragon Systems. De beleggers reageren euforisch. Wat ze niet weten is dat bij L&H achter de schermen bij L&H constant vuurtjes moeten worden geblust. Een keer krijgt Bastiaens het in Korea heel erg warm. Met een Koreaans technologiebedrijf ontstaat enorme ruzie over de manke producten van L&H. Het bedrijf dreigt L&H te chanteren. De man wordt opgepakt wegens poging tot afpersing. Er dreigt een schandaal los te breken, maar Jung Jin Cho kan de zaak op de valreep nog in de doofpot houden. L&H moet daarvoor wel met flink wat geld over de brug komen. Hij krijgt vanuit de VS van Bastiaens een stevige, elektronische knuffel.

BASTIAENS: ”Thanks JJ. You are a hero! My hero!”

 

Een wankelende positie
Vanaf 1999 is Bastiaens binnen de organisatie niet langer onbesproken. Ook bedrijfscommissaris KPMG heeft in de gaten dat er intern bij L&H problemen zijn met Bastiaens. Zo is er in augustus 1999 een mail van Erica Jenkin van KPMG US aan de Belgische bedrijfscommissaris William Van Aerde. Jenkin heeft net voordien een gesprek gehad met Carl Dammekens, de financieel directeur van L&H.

ERICA JENKIN: “Ik heb aan Carl onze bezorgdheid overgemaakt dat hij blijkbaar onder druk staat om aan creatief boekhouden te doen om de verwachtingen van Gaston in te lossen ... Hij heeft toegegeven dat hij zich helemaal niet lekker vindt met de druk die Gaston op hem (en andere mensen) legt.”

 

De shit van Gaston
Harde taal is er in een mail van 16 februari 2000 van Thomas Denys aan Dammekens. Denys werkt bij de investeringsvennootschap L&H Investment Company die een belang heeft in het medisch bedrijf E-docs.

THOMAS DENYS: “Hoe Gaston die gasten saboteert is gewoon niet schoon meer ... Onze ambitie is om ze zo snel mogelijk van onder de vleugels van Gaston weg te halen voor het hele zootje om zeep is. Van str... opkuisen gesproken ... ik liet die shit door Gaston zelf opkuisen. Ik kan u een paar mooie staaltjes laten zien van wat voor crooks daar bezig zijn geweest ... Denk maar de 17 resellers (doorverkopers; redactie) die wel 700.000 dollar hebben betaald, maar nooit producten of support hebben betaald.

 

Ook met het topmanagement (Jo, Pol en Nico) was de relatie al langer geen rozengeur en maneschijn meer. Dat blijkt bijvoorbeeld uit volgende verklaring.
 

NICO WILLAERT: “Ik heb Bastiaens eind 1999 gewezen op het feit dat hij bij zijn kwartaalprognoses toestanden - zoals we nog net konden rechttrekken - moest vermijden. Toen hadden wij gesteld: ofwel maak je realistische prognoses, ofwel trek je zelf je plan. We hadden Bastiaens al vroeger geholpen met overbruggingskredieten en dit moest maar eens gedaan zijn.”

 

Gaten dichten
Maar het was niet gedaan. In juli 2000, nadat het tweede kwartaal al is verlopen, klopt Bastiaens opnieuw aan voor hulp. De kwartaalresultaten moeten nog worden publiek gemaakt worden. Er is een groot probleem van onbetaalde facturen.

 

WILLAERT: “Bastiaens vroeg om hem bij te springen met de opbrengst van de onderhandelingen met BT& T (een Zwitserse holding die een flink pak aandelen wou overkopen van Jo, Pol en Nico; redactie). Gezien deze opbrengst nog niet zou worden geconcretiseerd en Bastiaens bijkomende middelen nodig had voor het einde van het kwartaal moesten wij op zoek naar bijkomende middelen ten belope van minimum 24 miljoen dollar. Die gelden zouden gebruikt worden ter betaling van verplichtingen van vennootschappen tegenover L&H zodat de days outstanding beperkt zouden blijven. De omzetten waren al geboekt, maar de days outstanding moesten beperkt blijven ... We waren dus inderdaad nog zaken van het tweede kwartaal aan het regelen. Dan is de idee gerijpt dat Bastiaens zijn verantwoordelijkheid zou nemen om voor 25 miljoen dollar aandelen te kopen. Wij gingen dat in een overbrugging ter beschikking stellen.”

 

De nek uitsteken
LERNOUT: Hij (Bastiaens; redactie) verklaarde zich bereid. Het is gebruikelijk bij beursgenoteerde bedrijven dat wanneer er negatieve pers is, de CEO (algemeen directeur) van het bedrijf zijn nek uitsteekt en aandelen bijkoopt om juist het vertrouwen aan te dikken. Wij wilden een deel van ons aandelenpakket verkopen. Dit om enerzijds met de opbrengst een aantal betalingen te verrichten en anderzijds ook om persoonlijke liquide middelen te hebben. Tot dan hadden we eigenlijk nog weinig voor onszelf uit de vennootschap gehaald.”

HAUSPIE: “Een reden waarop werd overgegaan tot de koop-verkoop overeenkomst met Bastiaens, namelijk het feit dat er vroeger reeds omzetboekingen waren gebeurd en dat Bastiaens ons had meegedeeld dat de betalingen vermoedelijk nooit op tijd zouden gebeuren omdat de bedrijven hun verplichtingen op dat ogenblik niet konden nakomen ... Het is juist dat deze geldstromen dienden om de betalingen op tijd te laten gebeuren.”

 

Klein probleempje bij dit alles: Bastiaens heeft het geld niet. En dus is er het vertrouwde adres: Artesia.