“Ingrid Lieten heeft haar les geleerd”

10 may '11 in Actua door Karsten

Johan Vande Lanotte trok maanden aan de kar om Bart De Wever en Elio Di Rupo dichter bij elkaar te brengen. Vandaag is ‘Den Baard’ pessimistischer dan ooit: “Ik zie ze geen akkoord maken voor de gemeenteraadsverkiezingen van 2012”, zegt hij in de P van deze week. Hieronder laat Vande Lanotte zijn licht schijnen over de zonnepanelen, de malaise binnen SP.A, de bankbonussen en de postjespolitiek van Ingrid Lieten.

 

Over de zonnepanelen: “Dit is écht geen toeval”

 

De subsidiëring van zonnepanelen was een idee van Steve Stevaert. Vandaag blijkt dat het de rijken rijker maakt en de armen daarvoor de rekening betalen. Is dat niet a-sociaal?

 

VANDE LANOTTE: “Dat is wel een gemakkelijke stok om ons te slaan. Op het moment dat door de monopolievorming van Electrabel 1 miljard euro van de consument wordt gepikt, wordt er gereageerd op 6 euro per maand extra op de factuur. Op het moment dat er een kerncentrale ontploft heeft men het over het grote probleem van de zonnepanelen. Dat is geen toeval. Moest er nu ergens een windmolen omvallen, zou dat een veel groter probleem zijn dan de kernramp in Fukushima.”

 

“Het klopt: we hadden de subsidies voor zonnepanelen sneller moeten verlagen. Dat succes is te groot geweest en we hebben te laat gereageerd. Maar dezelfde mensen die er schande over spreken dat het te laat gebeurd is, waren er wel tegen toen Freya vorig jaar aankondigde dat ze de subsidies ging verlagen. Ook bij ons dacht men twee jaar geleden: we moeten dat nu toch niet beperken? Maar de kostprijs van die panelen is spectaculair vlug gezakt. Dat is een probleem, maar dat verzinkt in het niets bij de problemen die we dagelijks aankaarten bij de monopoliespelers op vlak van elektriciteits- en gasvoorziening met een verouderde techniek.”

 

U vindt niet dat Freya Van den Bossche moet opstappen als minister?

 

VANDE LANOTTE: “Maar zij heeft net de moed om het systeem te veranderen! Ik heb altijd gezegd dat die verhoging van de nettarieven onwettelijk is. Maar Freya kan dat niet tegenhouden, zij is daar wettelijk niet bevoegd voor. Daar is een energiewaakhond voor: de CREG. Die moet dat goedkeuren. De CREG zegt dat Electrabel een groot probleem is, maar dit laat ze wel passeren! Da’s opmerkelijk hé?”

 

In Wallonië zijn ze na de verkiezingen van 2009 al gestopt met het subsidiëren van zonnepanelen. Van den Bossche had dat toch ook kunnen doen?

 

VANDE LANOTTE: “De Walen hebben dat altijd voorbehouden voor gezinnen, niet voor grote bedrijven. Dat was verstandig. Het resultaat is wel dat er ook geen tewerkstelling uit voortgekomen is, zoals bij ons wel het geval is. En wat de Vlaming betaalt voor deze verhoging is ook nog altijd minder dan wat de Walen betalen.”

 

“Lieten heeft haar les geleerd”

 

Het valt op dat SP.A heel actief is in de groene energiesector. U zit in de windenergie en Steve Stevaert verzamelt de goed betaalde bestuurszitjes in de zonne-energiesector. Vindt u dat deontologisch correct?

 

VANDE LANOTTE: “Ik heb dat heel open gedaan. In de bedrijven waar ik mee heb gewerkt heb ik ook nooit aandelen genomen. Ik was voorzitter van de Raad van Bestuur van Electrawinds. Meestal krijg je dan opties aangeboden. Ik wou dat niet. En voor onze campagne van 2010, toen we met de partij stelling innamen op vlak van energie, heb ik ontslag genomen bij Electrawinds. Ik wou hen niet binden aan mij en omgekeerd. Maar ik blijf actief in die sector. Voor mij was het een soort engagement, omdat die ecologisch industriële vernieuwing belangrijk is. Het heeft ook een groot Oostends gehalte, want het zorgt ook daar voor werkgelegenheid.”

 

Daar pakt Dedecker u dan weer graag op.

 

VANDE LANOTTE: “Hoe meer Dedecker zegt dat ik te veel voor Oostende doe, hoe beter. Als vice-premier heb ik de moed gehad om een groot Oostends bedrijf te sluiten. Dat bedrijf leed veel te veel verlies. In plaats van nog 50 miljoen euro te investeren, hebben we dat geld gebruikt om de werknemers om te scholen en aan werk te helpen. Iedereen die in zijn eigen stad zo’n groot bedrijf sluit, mag van mij geld eisen om terug investeren in die stad.”

 

Wat vindt u van de rol die SP.A-minister Ingrid Lieten speelt? Zij deelt opvallend veel subsidies uit aan Limburgse bedrijven waar Stevaert in betrokken is.

 

VANDE LANOTTE: “Ze heeft dat niet zo handig gespeeld. Ze wou ook voor haar regio iets doen. Energyville is bijvoorbeeld een mooi project, met Europese gesteun. Het was handiger geweest als ze enkele van die projecten ook in Oost- of West-Vlaanderen had gezet.”

 

Je mag het niet te hard laten opvallen?

 

VANDE LANOTTE: “Je mag voor je regio iets doen, maar het moet wel een beetje objectiveerbaar zijn. Ingrid heeft dat ondertussen wel begrepen.”

 

“VOKA wil ons eruit”

 

SP.A-parlementslid Bruno Tuybens klaagt al jaren de belachelijk hoge bonussen in de bankwereld aan. Vorige week lekte uit dat hij bij KBC 10 jaar geleden zelf een bonus van 250.000 euro ving. Pijnlijk?

 

VANDE LANOTTE: “250.000 euro gespreid over 3 jaar. Dat maakt dus ongeveer 80.000 euro per jaar. Dat is niks in vergelijking met wat wij aanklagen.”

 

Tuybens zei in Terzake dat ‘men’ SP.A wil destabiliseren. U suggereerde hetzelfde inzake de rel over de zonnepanelen. Is dit een complot?

 

VANDE LANOTTE: “Dat is te sterk uitgedrukt. Maar het is duidelijk dat onze aanvallen op de schandalige bankbonussen pijn begonnen te doen. En dus speelt men de man door oude koeien uit de gracht te halen. We liggen onder vuur. Het zij zo. Aan ons om weerstand te bieden. Maar op een correcte manier. We moeten niet meedoen aan die vuile spelletjes.”

 

Wie is ‘men’?

 

VANDE LANOTTE: “Dat weet je nooit helemaal zeker. Ik heb wel het gevoel dat ze bij werkgeversorganisatie VOKA blij zijn als we federaal uit de boot zouden vallen. Wij klagen die bonussen aan, wij willen niet aan de index raken. Dat vinden ze allemaal heel vervelend. En ik stel vast dat Bart De Wever zegt dat VOKA zijn baas is.”

 

“De Bruyns slogans werken niet”

 

SP.A staat er slecht voor in de peilingen. En toch zou je denken dat het voor socialisten makkelijk is om nu te scoren: het is crisis, de banken en het neoliberalisme hebben die veroorzaakt, er moet bespaard worden, de kloof tussen arm en rijk stijgt almaar,… Wat is uw verklaring?

 

VANDE LANOTTE: “Het communautaire vreet een stuk van de kiezers van elke traditionele partij weg. Voor die kiezers zijn de andere thema’s minder belangrijk geworden. Daarnaast heeft heel de sociaaldemocratie in West-Europa het moeilijk. We hebben een welvaartsstaat opgebouwd, maar je kan die niet blijven opbouwen. Je moet nieuwe uitdagingen durven aanpakken. Dat zorgt voor verdeeldheid.”

 

Inderdaad. Onlangs stapte Erik De Bruyn op bij SP.A om zijn eigen beweging Rood! te stichten. Hij vindt dat SP.A de laatste jaren veel te veel kansen laat liggen.

 

VANDE LANOTTE: “Maar de oplossingen die hij geeft, lijken mij niet echt kansen. Hij wil een staatsbank, zodat de overheid het ongebreidelde winstbejag kan controleren. Wel, Dexia is een staatsbank. En dat is de eerste die in de problemen beland is.”

 

Hij wil ook een vermogensbelasting. Toch een mooi voorbeeld van sociale herverdeling?

 

VANDE LANOTTE: “Zulke slogans imponeren niemand meer. De crisis heeft mensen afkerig gemaakt van elke oplossing die er een lijkt, maar er geen is. De grote ideologieën spreken niet meer aan: niet het liberalisme en ook niet het zuiver linkse socialisme. Je wordt op een zeer klare lijn beoordeeld: geeft tewerkstelling ons meer inkomen? En wie gaat dat betalen? Dat zijn zeer pragmatische beoordelingen. Bij ons hebben de mensen veel te verliezen. Je moet dus met een pragmatisch en praktisch programma komen. Al vinden wij wel dat kleine spaarders te veel en grote beleggers te weinig bijdragen.”

 

“SP.A mag niet zuiver links zijn”

 

Dus de vakbonden achterna hollen zoals Rood! wil doen en zich verzetten tegen langer werken is niet verstandig voor SP.A?

 

VANDE LANOTTE: “Alles wat een oplossing lijkt en er geen is, is onverstandig. Wij hebben de welvaartstaat opgebouwd. Wij hebben een middengroep gemaakt, die het relatief goed heeft. Die mensen hebben we nodig en moeten we steunen. Doen we dat niet, dan zeggen we eigenlijk: ‘We hadden de welvaartsstaat beter niet gemaakt, want de mensen die van die welvaart genieten interesseren ons niet’. SP.A kan het zich niet permitteren om alleen op de arme, kleine man te mikken.”

 

Die kleine man zijn jullie toch al lang kwijt?

 

VANDE LANOTTE: “Nee, wij hebben vooral centrumkiezers verloren. Onder meer door het communautaire, want dat is een zwevend publiek dat meegaat met trends. Sommigen zeggen dat SP.A geen duidelijk links profiel meer heeft. Maar in 2007 hadden wij een heel duidelijk links programma met heel concrete punten. We zijn daarvoor afgestraft. Dat was niet de goeie manier. Je moet vooruitstrevende ideeën hebben en sociaal zijn, maar je moet de middengroep ook mee hebben. Die les hebben we geleerd.” (RL)

 

Lees het volledige interview in de P-magazine van deze week: “Ik heb een zware weerbots gehad, zelfs fysiek.”